Η μουσική που δεν ακούστηκε ποτέ
Ορφανές μουσικές και αθέατες επιρροές στη μουσική του κινηματογράφου.
Γενική επισκόπηση
Υπάρχει μια άλλη ιστορία της κινηματογραφικής μουσικής. Μια ιστορία που δεν ακούγεται μέσα στις ταινίες. Μουσικές γράφτηκαν και απορρίφθηκαν. Άλλες αντικαταστάθηκαν, κόπηκαν ή δεν χρησιμοποιήθηκαν ποτέ. Συνθέτες επηρεάστηκαν από την κλασική μουσική, από άλλες κινηματογραφικές μουσικές, ακόμη και από προηγούμενες συνθέσεις τους. Το σεμινάριο αναζητά αυτή την «αθέατη» πλευρά της μουσικής του κινηματογράφου και εξερευνά όσα προηγήθηκαν, όσα χάθηκαν και όσα κρύβονται πίσω από τη μουσική που τελικά ακούμε στην οθόνη. Μια διαφορετική διαδρομή στην ιστορία της κινηματογραφικής μουσικής, μέσα από απορρίψεις, ανατροπές, επιρροές, ομοιότητες και μουσικές που θα μπορούσαν να είχαν αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο γνωρίζουμε αγαπημένες ταινίες.
Οι δυο ιστορίες που δε βλέπουμε και δεν ακούμε στην οθόνη
Το σεμινάριο αναπτύσσεται γύρω από δύο βασικούς άξονες: > Ορφανές μουσικές Τι συμβαίνει όταν ένας συνθέτης γράψει τη μουσική μιας ταινίας και αυτή απορριφθεί; Γιατί μια μουσική αντικαθίσταται; Ο τρόμος κάθε συνθέτη! Ξεφυλλίζουμε την ιστορία των μουσικών απορρίψεων του κινηματογράφου και ανακαλύπτουμε ορφανές από ταινίες μουσικές και το πλούσιο παρασκήνιο που τις οδήγησε στο άδοξο τέλος. Αυτές οι μουσικές περιπτώσεις δίνουν σπάνιο υλικό για ενδιαφέρουσες συγκρίσεις και διδάγματα. Εντοπίζουμε τις εναλλακτικές προσεγγίσεις δύο διαφορετικών συνθετών πάνω στο ίδιο οπτικό υλικό. > Αθέατες επιρροές Καμία μουσική δεν δημιουργείται στο κενό. Ο συνθέτης είτε άθελά του, είτε ηθελημένα, συχνά γράφει μια μουσική που είναι λιγότερο ή περισσότερο όμοια με κάποια άλλη που υπάρχει εκεί έξω. Πίσω από κινηματογραφικά θέματα και μουσικές ιδέες μπορεί να βρίσκονται έργα της κλασικής μουσικής, παλαιότερα soundtracks, αλλά και προηγούμενες δημιουργίες του ίδιου του συνθέτη. Ακούμε, συγκρίνουμε και επιχειρούμε να εντοπίσουμε πού αρχίζει η έμπνευση, πού τελειώνει η επιρροή και πόσο λεπτά μπορούν να γίνουν τα όρια ανάμεσα στην έμπνευση και την αντιγραφή.
Σε ποιους απευθύνεται
Το σεμινάριο απευθύνεται αποκλειστικά σε όσους έχουν ήδη παρακολουθήσει ένα από τα σεμινάρια «Μαθαίνω να Ακούω τις Ταινίες» ή «Πίσω από τη Μουσική της Οθόνης» και επιθυμούν να συνεχίσουν την εξερεύνηση της μουσικής του κινηματογράφου σε ένα βαθύτερο και πιο εξειδικευμένο πεδίο, όποια κι αν είναι η σχέση τους με τη μουσική ή τον κινηματογράφο: > Σε μουσικούς, συνθέτες και σπουδαστές μουσικής που ενδιαφέρονται να εμβαθύνουν στις επιρροές και στη δημιουργική διαδικασία της κινηματογραφικής σύνθεσης. > Σε σπουδαστές κινηματογράφου, σκηνοθεσίας και οπτικοακουστικών τεχνών. Ο σκηνοθέτης καλείται να αποφασίσει για τη συνολική μουσική προσέγγιση μιας ταινίας ή συγκεκριμένα μιας σκηνής, αφού συζητήσει με το συνεργάτη συνθέτη του. Ο ένας προτείνει ο άλλος αποφασίζει. Η εύρεση της μουσικής προσέγγισης βρίσκεται στο κέντρο της εκπαιδευτικού χαρακτήρα του σεμιναρίου. > Σε επαγγελματίες του κινηματογράφου και της μουσικής που θέλουν να κατανοήσουν καλύτερα πόσο καθοριστικές μπορούν να είναι οι μουσικές επιλογές για την τελική μορφή μιας ταινίας. > Σε θεατές και λάτρεις του κινηματογράφου που θέλουν να ανακαλύψουν άγνωστες ιστορίες που βρίσκονται πίσω από τη μουσική των ταινιών.
Ο στόχος του σεμιναρίου
Στόχος αυτού του εξειδικευμένου σεμιναρίου είναι να φωτίσει πλευρές της κινηματογραφικής μουσικής που συνήθως παραμένουν έξω από το οπτικό και ακουστικό πεδίο του θεατή. Μέσα από απορριφθείσες μουσικές, δημιουργικές επιρροές και μουσικές συγγένειες, οι συμμετέχοντες θα γνωρίσουν καλύτερα τις διαδρομές που μπορεί να ακολουθήσει μια μουσική πριν φτάσει ή δε φτάσει στην οθόνη. Παράλληλα, μέσα από τη συγκριτική ακρόαση, θα εξασκηθούν στο να εντοπίζουν επιρροές, ομοιότητες και διαφορετικές μουσικές προσεγγίσεις, κατανοώντας βαθύτερα όχι μόνο το πώς γράφεται η μουσική για τον κινηματογράφο, αλλά και το πώς διαμορφώνεται μέσα από επιλογές, απορρίψεις και αναφορές. Αυτή η εξάσκηση κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική για συνθέτες και σκηνοθέτες, που καλούνται να συνεργαστούν και να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της δημιουργίας σε συνάρτηση με τις απαιτήσεις του στούντιο και τις επιλογές των θεατών. Το σεμινάριο επιδιώκει, τελικά, να διευρύνει τον τρόπο με τον οποίο ακούμε τη μουσική των ταινιών: όχι μόνο ως τελικό αποτέλεσμα, αλλά ως μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης και συχνά επίπονης δημιουργικής διαδικασίας.
Πώς γίνεται το μάθημα
Η ακρόαση βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας, όπως και στα άλλα σεμινάρια. Ακούμε και συγκρίνουμε μουσικές χωρίς να γνωρίζουμε εξαρχής την προέλευσή τους, αναζητούμε ομοιότητες και διαφορές και προσπαθούμε να εντοπίσουμε τις μουσικές συγγένειες. Στο σεμινάριο αυτό αναρωτιόμαστε: "Τι θα άλλαζε αν η ταινία είχε τελικά αυτή τη μουσική;" Το μάθημα συνδυάζει ακρόαση, συγκριτική ανάλυση και ιστορίες από το παρασκήνιο της δημιουργίας σημαντικών κινηματογραφικών μουσικών συνθέσεων.
Έναρξη του σεμιναρίου
O επόμενος κύκλος μαθημάτων θα ξεκινήσει τέλη χειμώνα - αρχές άνοιξης. Αν θέλεις να δηλώσεις το ενδιαφέρον σου για το σεμινάριο, συμπλήρωσε τη φόρμα ενδιαφέροντος που θα βρεις στο τέλος αυτής της σελίδας, επιλέγοντας τον τίτλο του σεμιναρίου. Όταν θα πλησιάζει η έναρξη του νέου κύκλου μαθημάτων, θα λάβεις ενημέρωση και λεπτομέρειες για το κόστος. Η συμμετοχή στο σεμινάριο προϋποθέτει αποδοχή ηχογράφησης / βιντεοσκόπησης του μαθήματος για αυστηρά προσωπική χρήση του εισηγητή.
Κωνσταντίνος Σωτηρόπουλος
Δημοσιογράφος με ειδίκευση στη μουσική της οθόνης, πρώην ραδιοφωνικός παραγωγός του Τρίτου Προγράμματος της ΕΡΤ, δημιουργός του Film Music Lab, εισηγητής των εκπαιδευτικών του δράσεων και μέλος του International Film Music Critics Association (IFMCA).
Συχνές ερωτήσεις
Ανακάλυψε την αθέατη πλευρά της μουσικής του κινηματογράφου
Δήλωσε το ενδιαφέρον σου και θα λάβεις όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για το κόστος και τους τρόπους πληρωμής. Χωρίς να δεσμεύεσαι!
